25 Kasım 2011

KREDI NOTU VE KREDI DERECELENDIRME SISTEMI


Her geçen gün daha da küreselleşen, ülkeler arasındaki iletişim ve ilişkilerin arttığı bir dönemde yaşıyoruz. Bu durum da ülkeler arası alışverişi daha yaygın hale getirerek ithalat, ihracat ve dış borç gibi kavramların günlük hayatımızda daha fazla yer almasına sebep oluyor. Kredi notu da son zamanlarda dilimizden ve gündemden düşmeyen bir kavram. Peki kredi notu nedir ve kim, neye göre karar verebiliyor kredi notuna?

Ülkeler arası alışverişin hız kazanmasıyla özellikle gelişmekte olan ülkelerde ortaya çıkan sermaye ihtiyacı, birçok ülkeyi borçlanma yoluna itti. Ancak çeşitli sebeplerle kolayca etkilenebilen ülke ekonomileri sebebiyle verilen borçların geri ödenip ödenemeyeceği, ne kadar zamanda ödenebileceği ve hatta ne miktarda borç verilmesi gerektiği muallakta kalmaktaydı. Dahası uluslararası yatırımcılar herhangi bir ülkede yatırım yapmadan önce o ülkedeki piyasanın risk seviyesini inceleme ihtiyacı duyuyorlardı ve bu da uzun zaman alıyordu. Bu noktada da kredi notu ve kredi derecelendirme kuruluşları hayatımıza dahil oldu.

Ülkelerin borç almaları durumunda borçlarını geri ödeyebilme imkanlarının derecelendirilmesi anlamına gelen, ülke ekonomisinin gidişatını simgeleyen kredi notu ve bu notları veren Standard & Poor’s, Moody’s ve Fitch Ratings gibi kredi derecelendirme kuruluşları ülkelerin dış ekonomi politikalarını şekillendiren başlıca etkenler haline geldi. Bu kuruluşlar devletlerin ve her devletin ekonomi politikasını yürüten kurumun onayı ile belirli kriterler ölçütünde ülkeleri derecelendirmektedirler. Örneğin Türkiye’de Sermaye Piyasası Kurulu’nun verdiği onay ile yukarıda bahsettiğim dünya çapında çalışan 3 derecelendirme kuruluşu çalışmalarını yürütmektedir. Derecelendirme kriterleri ise oldukça çeşitli; sadece ekonomik göstergeler değil, ülkenin iç ve dış siyaseti de derecelendirme kuruluşları tarafından dikkate alınıyor. GSMH verileri, büyüme trendleri, KOBİ teşvik uygulamaları, otomotiv ve beyaz eşya ithalat - ihracat verileri, borçlanma analizleri, enflasyon, döviz kuru gelişmeleri, Merkez Bankası etkinlikleri ve para politikaları incelenen ekonomik verilerden sadece birkaçı. Politik açıdan baktığımızda da iktidar partisinin programı, halkın beklentileri ve gerçekleşme durumu, ülkenin yönetim şekli ve anayasal düzen, iç ve dış güvenliği tehdit eden unsurlar, ülkenin stratejik durumu, komşularla ilişkiler, sosyal güvenlik, sağlık, gelir dağılımı, eğitim, kültür ve işsizlik oranı kredi notunu belirleyen etkenler arasında.

Şu an Türkiye’nin kredi notu Standard & Poor’s tarafından BB, Moody’s tarafından Ba2, Fitch Ratings tarafından da BB+ olarak belirlenmiş durumda. Peki bu notlar ne anlama geliyor? Bu 3 kuruluşun derecelendirme sistemlerini karşılaştırdığımızda karşımıza şu tablo çıkıyor:

Standard & Poor's
Moody's
Fitch Ratings
Not Karşılığı
AAA
Aaa
AAA
90 - 100
AA+
Aa1
AA+
80 - 90
AA
Aa2
AA
AA-
Aa3
AA-
A+
A1
A+
70 - 80
A
A2
A
A-
A3
A-
BBB+
Baa1
BBB+
65 -70
BBB+
Baa2
BBB+
BBB-
Baa3
BBB-
BB+
Ba1
BB+
60 - 65
BB
Ba2
BB
BB-
Ba3
BB-
B+
B1
B+
55 - 60
B
B2
B
B-
B3
B-
CCC+
Caa1
CCC
50 - 55
CCC+
Caa2
CCC-
Caa3
CC
Ca
45 - 50
C
40 - 45
D
C
DDD
0 - 40
DD
D

Yukarıdaki bilgiler ışığında BB yatırım yapabilme sınırı olarak görülüyor, bu notun altındaki ülkeler ise yatırım yapma ve borç verme açısından riskli ülkeler olarak değerlendiriliyor.

Avrupa Birliği yolculuğumuzda, yabancı ülkeler ile yapacağımız anlaşmalarda ve yabancı yatırımcıların ülkemize girişi ile ilgili konularda bu notları ve kredi derecelendirme kuruluşlarını daha pek çok kez duyacağız; bu yüzden bu kavramlara aşina olmakta fayda var.

sosyal paylaşım sitesi - sosyop.com

4 yorum:

  1. bilgilendirici ve açık bir makale teşekkürler...

    YanıtlaSil
  2. ek olarak yılarca tv ve gazetelerde çok fazla duyduğumuz kredi derecelendirme kuruluşlarının ne işe yaradığını büyük çoğunluğumuz bilmemektedir.. bu yönüyle tekrar tebrikler..

    YanıtlaSil
  3. Bu yorum bir blog yöneticisi tarafından silindi.

    YanıtlaSil
  4. tebrikler güzel makale olmuş.

    YanıtlaSil